• Els Rademaker

MEEDOEN MET DE HERDENKING VAN HET RAMPJAAR

Wat interessant dacht ik, toen ik terecht kwam op de site van Stichting Vestingdagen Noord-Nederland. En ik was nog meer geïnteresseerd toen ik zag dat het in 2022 350 jaar geleden is dat er een rampjaar was in Nederland. Ik kan me nog levendig herinneren dat we leerden dat Nederland radeloos, reddeloos en redeloos was. Ja natuurlijk. De Republiek had de Tachtigjarige Oorlog achter de rug beklonken in de Vrede van Munster in 1648. En nu dit weer. Aangevallen te worden door Engeland, Frankrijk en de bisschoppen van Munster en Keulen. Hoe zat dat ook al weer. En dus ging ik me er in verdiepen. En ook vragen aan mensen: hebben jullie wel eens van het Rampjaar gehoord. Heel veel niet. En ook kwamen er opmerkingen als: is dat belangrijk dat je de ins en outs er van kent? Waarom zouden we er wat van moeten weten? Is dat Rampjaar belangrijk geweest voor de vorming van Nederland? Dat verontrustte mij wel. Dat de kennis van geschiedenis zo slecht is. Want het Rampjaar is heel belangrijk. Net zo goed als alle andere gebeurtenissen. Een gebeurtenis is nooit zonder betekenis. Want het vormt een land of provincie of stad en dat heeft andere gebeurtenissen tot gevolg.






Heel belangrijk Gronings Ontzet in 1672 door Von Rabenhaupt. De overwinning op de bisschop van Munster. Als dat niet gebeurd was stond ons land er wellicht anders voor. Zeker weten doen we dit natuurlijk niet. Maar ook het inzetten van de waterlinie. Om het westen te beschermen. Wat mij ook opviel in de reacties is dat mensen zeggen over bijvoorbeeld Zwolle: daar is niets gebeurd. Zwolle zette de stadspoorten open en de vijand kon binnenwandelen. Alsof het alleen belangrijk is als er gevechten worden geleverd. Want dat binnenkomen van de vijand had wel degelijk grote gevolgen voor de bewoners. Er werd gemoord, verkracht, branden gesticht. Het is bijvoorbeeld bekend dat de stad Kampen eeuwen heeft geworsteld met de gevolgen van de invasie van de bisschoppen.


Bij het herlezen van het boek van Luc Panhuysen over het Rampjaar vielen mij ineens dingen op die ik niet eerder had gezien. Eerder las ik het boek om de feiten te kennen. Maar nu zag ik bijvoorbeeld: hoe wist men wat er aan de hand was? Hoe ging de journalistiek te werk? Het vluchtelingenprobleem. Het bestuur van het land. De diplomatie en het zoeken naar bondgenoten. Dat geeft weer raakvlakken met de herdenking van de Tweede Wereldoorlog en ook onze tijd. Men worstelt met dezelfde problemen maar worden misschien wat anders opgelost omdat we nu andere middelen hebben.


Ik was heel blij dat er bijvoorbeeld in Zwolle mensen en organisaties mee willen doen met de herdenking in 2022. Zij zien het belang ervan in. Ik noem o.a. het Historisch Centrum Overijssel, de Zwolse Historische Vereniging, Luc Panhuysen auteur van diverse boeken over het Rampjaar, Allemaal Zwolle. Maar ook de Sassenpoort. Dat zou een mooi decor zijn voor het uitvoeren van zeventiende -eeuwse muziek en het vertellen van verhalen uit deze periode. De Verhalenboot is hier ook enthousiast over. Hoe dat allemaal vorm gaat krijgen daar gaat over gesproken worden. Maar de intentie is er.


Heel mooi. Met toch een kanttekening. Het kennisniveau over geschiedenis. Dat is bedroevend. Je komt er niet bij het opzoeken in Google. Want als je niets weet kun je gemanipuleerd worden en dingen vinden die niets met het onderwerp te maken hebben. Wij moeten ons realiseren dat we staan op de schouders van reuzen. En niet arrogant denken dat we niets te maken hebben met de tijd voor ons.


De herdenking van 350 jaar Rampjaar is wellicht een goede aanleiding om daar eens goed over na te denken en onze houding tegenover geschiedenis te herzien. En dus doe ik ten volle mee met de Stichting.


Els Rademaker-Vos augustus 2019.

41 keer bekeken